Talış bölgəsində "vəyə" adlanan ailə qurmaq mərasimi bir neçə mərhələdən ibarətdir. Ənənəvi olaraq, toy şənlikləri mahnı və rəqslərin müşayiət etdiyi xınayaxtı və "olatebrin" adlanan "paltarkəsdi" mərasimləri ilə başlanır. Burada qız tərəfindən qadın və qızlarla yanaşı, bəy evinin də nümayəndəsi – "dayna" adlanan ağbirçək qadın iştirak edər, qonaqlara şirniyyat, şərbət paylanar. Oğlan evində gəlinin ayağı altında qurban kəsilər, başına bolluq və şirin həyat rəmzi olan düyü və şirniyyat səpərdilər.

Bayram günlərində oğlan tərəfi qız evi üçün xonça tutub bayram payı göndərər. Üzəri qırmızı kəlağayı ilə örtülən bəzəkli xonçaya şirniyyat və meyvələrdən savayı, rəmzi anlam verən düyü, bir cüt bişmiş quş və ağzına hil və ya üzük sancılan balıq qoyarlar.. Bəy oğlanın gəlin üçün hazırladığı xüsus xonçada isə şirniyyat və hədiyyələrdən başqa müxtəlif adda 40 ədəd çörək və qoğal qoyarlar. Məsələn, ziren çörək (yumurta sarısı, yağ, düyü unundan hazırlanan və içliyi ləvəngi olan uzunsov kətə), bişi (yağda qızardılmış qoğal), çəngüru (düyü unundan bişirilmiş qoğal), qəndi külçə, şorçörək, məcüm halvası, Lənkəran külçəsi (üstü naxışlı, girdə çörək növü) və s.

Cənub bölgəsinin toy və el şənliklərində talışların qədim "Yar bə buğ bume" (Yar bağa gəldi), "Yur ya ləli" (Tez yüyür gəl), "Tı çuki pəvəndi" (Sən kimin yarısan), "Kinəlim" (Ay qız), "Bə vayə bumem, hazuvə" (Toyuna gəlləm, ay oğlan), Azərbaycan dilində səslənən "Uçar, köçər yar-yar", "Gəlin gəldi", "Ay gülü xaşxaşlı gəlin" və s. digər toy və mərasim mahnıları, "halay" və "bicar" kimi kollektiv nəğmələr səslənir.
 

Fərid Abdinov